Manifest van Urk

Wij, de ondertekenaars, menen dat de bouw van Windpark Noordoostpolder in het IJsselmeer een te grote impact heeft op het landschap en de leefomgeving van mens en dier. We verenigen ons in ons protest tegen de bouw van Nederlands grootste windpark in het blauwe hart van Nederland en willen de overheid overtuigen dat dit uiterst kostbare plan geen toekomst heeft.

Wij zijn vóór duurzame energie, maar menen dat Windpark Noordoostpolder teveel schade toebrengt aan dit beschermde natuurgebied.

Wij waarschuwen de regering voor het ontbreken van lokale, maar ook regionale draagvlak voor dit windpark. De geschiedenis heeft geleerd dat een dwingende, niet participatieve manier van besluitvorming uiteindelijk geen succes boekt en bij burgers veel frustraties opwekt.  Een project van deze omvang en met deze impact op de omgeving, kan niet worden gerealiseerd alleen omdat  Den Haag dit wil.

Wij roepen de autoriteiten de plannen van de windturbines in het IJsselmeer te stoppen, in gesprek te gaan met de betrokkenen en het geld in een beter, werkelijk duurzaam plan te investeren.

 

Wij baseren ons op een of meerdere van de volgende argumenten:

1. Geen windturbines in het IJsselmeer!

Het IJsselmeer is letterlijk het blauwe hart van Nederland. Het heeft een zeer belangrijke landschappelijke, ecologische, cultureel-historische, recreatieve en niet te vergeten economische functie. Het is het grootste zoetwatergebied van Europa en internationaal erfgoed. Het IJsselmeer is onderdeel van Natura 2000, een samenhangend netwerk van beschermde natuurgebieden. Nergens vindt men in Nederland zo’n groots, open, donker en stil landschap, zonder storende elementen. Als het windmolenpark af is, wordt dit (en de knipperende lichten op de toppen!) het meest in het oog vallende element in midden Nederland. Vanaf een afstand van 50 km zal men de windturbines overal goed kunnen zien..

Omdat de uitgestrektheid, de ongestoorde vergezichten, de havensilhouetten, kortom de grootschaligheid en de rust die daar van uitgaat, unieke waarden van het IJsselmeergebied zijn, zijn draaiende windturbines in dit water, noch op de oevers, noch direct achter de dijk passend.

2.       Urk verdwijnt achter een ‘ijzeren gordijn’

De enorme zuilen van bijna 200 meter hoog vormen samen een zeer dominant ‘ijzeren gordijn’ dat Urk (met ruim 18,000 inwoners) aan twee zijden zal insluiten. Urks unieke skyline (de enige historische in Flevoland) zal in het niet vallen. Ter vergelijking: de Urker vuurtoren is slechts 18,6 meter hoog. De windturbines worden op slechts 1,6 km afstand van het oude dorp gebouwd, dat overigens op grond van de Monumentenwet is aangewezen als beschermd dorpsaanzicht. Bovendien is het toerisme een van Urks belangrijkste economische bron. Urk tracht sinds 2004 een buitendijkse haven en binnendijks industrieterrein te realiseren aan de Zuidermeerdijk. Dit plan, en mogelijkheden tot woningbouw richting het noordoosten kan men vergeten. Urk, één van Nederlands snelst groeiende gemeenten, komt letterlijk klem te zitten.

3.       Het windpark is niet democratisch tot stand gekomen

De politieke besluitvorming is niet democratisch geweest. De hoogte van de turbines is nooit onderwerp van een politiek besluit geweest door gemeente, provincie of door het parlement.

Het Windpark Urk is bovendien nooit apart in de Tweede Kamer besproken, alleen zijdelings in het kader van andere onderwerpen. Zowel op lokaal als landelijk niveau hebben bestuurders niet de kans gekregen op basis van de feiten een goed afgewogen besluit te nemen. Omwonenden zijn niet of nauwelijks bij de besluitvorming betrokken geweest.

Niet eerder is een project van dergelijke omvang zo dicht bij een relatief grote woonkern geplaatst. Het windpark heeft op geen enkele gemeenschap zoveel impact als op Urk. Desondanks heeft Urk geen enkel recht van zeggenschap en inspraak. Dit komt deels doordat Urk ‘slechts’ buurgemeente is. De bevolking wordt tot op heden niet of nauwelijks officieel geïnformeerd over de plannen. Door de ondemocratische gang van zaken is er in de directe omgeving van het windpark weinig maatschappelijk draagvlak.

4.       Windturbines en vogels gaan niet samen

Het IJsselmeer is aangewezen als Natura 2000-gebied, dit houdt in dat het tot de topnatuur van Europa behoort en beschermd moet worden. Nergens in Nederland vindt men zoveel vogels als op en rondom het IJsselmeer. Vandaar dat het gebied is aangewezen tot Speciale Beschermingszone in het kader van de Europese Vogelrichtlijn. Het gebied is in toenemende mate thuishonk voor beschermde vogelsoorten als de aalscholver en zeearend. Miljoenen trekvogels vliegen langs de dijken van de polder, op hun reis van of naar warme oorden.

Vogelsoorten als nonnetje, topper, kuifeend en zaagbek hebben het nu al moeilijk. Uit onderzoek blijkt dat vogels last kunnen hebben van de windmolens: ze vliegen er tegen aan of moeten op zoek naar andere gebieden om te broeden en te fourageren. De geplande windturbines vormen een ernstig probleem voor grote aantallen watervogels, die het IJsselmeer nodig hebben om op te overnachten of om er naar voedsel te zoeken. Zo pendelen ’s winters grote groepen ganzen heen en weer, die ’s nachts op het water overnachten en overdag in de polder naar voedsel zoeken.

Ook zijn in de winterperiode grote aantallen eenden op het IJsselmeer aangewezen om er te rusten en te eten. Duizenden vogels die uit het hoge noorden en verre oosten van Europa hierheen komen en op het IJsselmeer hun toevluchtsplaats vinden. Alleen al langs de Noordermeerdijk zoeken ’s winters zo’n 10.000 toppereenden de luwte van dijk op.

Het gehele IJsselmeer is vanwege haar internationale belang voor vogels, aangewezen onder de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn. De provincie Flevoland en talloze organisaties zetten zich in voor de bescherming van vogels. Flevoland koos zelfs de kiekendief als symbool. Met de komst van het mega-windmolenpark komt een eind aan dit stuk leefgebied voor vele vogelsoorten. In Nederland sterven jaarlijks vele duizenden trek- en watervogels door een botsing met windturbines. De molens vormen een fatale fuik voor trekvogels, die wellicht het gehele IJsselmeergebied voorgoed gaan mijden.

5.       Windturbines benadelen visserij, watersport en scheepvaart

Het is nog niet duidelijk waar de IJsselmeervissers na de bouw van het windturbinepark de netten uit mogen gooien. Van windturbines in de Noordzee is bekend dat schepen er niet bij in de buurt mogen komen. Juist langs de kust vinden IJsselmeervissers de beste visstekjes. En dit in een tijd dat voor de IJsselmeervissers het water tot lippen is gestegen.

Het IJsselmeer wordt ook wel ‘speelmeer’ genoemd. De omzet die de grote watersport (toervaart en vaste ligplaatshouders) in het IJsselmeergebied bij de lokale economie genereert, wordt geschat op € 85 miljoen. Verwacht wordt dat dit bedrag kan toenemen omdat door ligplaatshouders en passanten steeds meer tijd op de wal wordt doorgebracht. In het IJsselmeergebied hangt de watergebonden werkgelegenheid voor 58% samen met watersport, oeverrecreatie, verblijfsaccommodaties en activiteiten op het gebied van cultuur. In het IJsselmeergebied bevinden zich 220 jachthavens met ruim 35.000 ligplaatsen. Tot 2030 wordt een toename van 7.000 ligplaatsen verwacht, waarvan 43% in het IJmeer en het Markermeer. Het economische belang van waterrecreatie is groot. Echter, wie wil straks nog op of langs het IJsselmeer recreëren als het gedomineerd wordt door ‘Euromasten’? De gevolgen voor de verkeersveiligheid voor visserij, watersport en scheepvaart zijn groot.

6.       Het park brengt geologisch uniek gebied in gevaar

Op de Westermeerdijk worden de molens geplaatst in de directe omgeving van een in geologisch opzicht uniek gebied. Zowel op het land als in het water vóór de kust (droogte De Vormt) liggen miljoenen zwerfstenen afkomstig uit Noord-Europa. Deze stenen zijn tijdens de voorlaatste ijstijd naar dit gebied gevoerd via gletsjers. Het binnendijkse ijstijd-keienveld is terecht geconserveerd als geologisch reservaat: het wereldberoemde reservaat P. van der Lijn. Het buitendijkse reservaat is vele malen groter en is tot op heden onvoldoende in kaart gebracht. Dit unieke gebied wordt ernstig bedreigd door de bouw van een mega-windmolenpark.

7.       Er is sprake van willekeur bij de locatiekeuze

In 2002 besloot de Tweede Kamer dat op de Afsluitdijk geen windmolens mogen worden gebouwd, omdat dit de open horizon van de Waddenzee zou vervuilen. Om diezelfde reden zegt de Nota Ruimte van het Ministerie van VROM dat de Houtribdijk (Lelystad-Enkhuizen) ook molenvrij moet blijven. Waarom beschouwt de regering de Zuider-en Westermeerdijk als minder belangrijk?

Het Windpark Noordoostpolder is een rijksprojectplan, en zo heeft de regering dit project zich toegeëigend, maar verzaakt vervolgens om te kijken naar alternatieve locaties, terwijl die er wel zijn!

8.       Windturbines en bewoning gaan niet samen

Niet eerder werd in Nederland zo'n groot windmolenpark gepland, en dat in het leefgebied van minimaal 73.000 omwonenden (in de gemeenten Noordoostpolder, Urk en Lemsterland). Zij zullen in meer of mindere mate met geluidsoverlast te maken krijgen. Uit wetenschappelijk onderzoek betreffende het geluideffect van hoge windmolens en de beleving van het windmolengeluid door omwonenden blijkt, dat de geluidnormering niet adequaat is. De Gezondheidsraad rapporteert over mogelijke aandoeningen die door dit geluid kunnen worden veroorzaakt: slapeloosheid, hoge bloeddruk en dergelijke. Het effect op dieren is zo mogelijk nog schadelijker, en dat terwijl de polder ondermeer een veeteeltgebied is. Bovendien veroorzaken de windmolens ook slagschaduw,  en doen ze de waarde van woningen in de omgeving fors dalen.

9.   Windturbines veroorzaken mogelijk schade aan de dijken

De veiligheid van tienduizenden inwoners van Noordoostpolder en Urk loopt mogelijk gevaar als de bouw van honderd enorme windmolens langs de IJsselmeerdijken van start gaat, zonder dat men onderzoek heeft gedaan naar de effecten op de dijk. Wij menen dat de regering een zeer groot risico neemt door niet eerst zorgvuldig onderzoek te verrichten naar de effecten van de bouw en het functioneren van de gekozen turbines op het dijklichaam.

10.   Het IJsselmeer is een bron van duurzame energie

Nederlands grootste stiltegebied kan worden ingezet voor het opwekken van andere niet of veel minder horizonvervuilende vormen van duurzame energie. Plannen hiervoor verdienen het om serieus te worden onderzocht en uitgewerkt.

Slot

De 1 miljard euro aan subsidie die het Windpark Noordoostpolder krijgt, zou zoveel beter en zoveel duurzamer kunnen worden besteed dan aan de plannen die er nu liggen.

Wij, de ondertekenaars, verzoeken de overheden de  plannen voor Windpark Noordoostpolder te herzien en een alternatief en duurzamer plan met breed lokaal draagvlak te ontwikkelen.

Was getekend,

DD zaterdag 5 februari 2011

 

 

Laatste Tweets

Uw mening:

Windpark Noordoostpolder...